Радзімка мая

12:00 / 23.08.2021
1057

Аднойчы мы з бабуляй сядзелі на лавачцы пад яблыняй. Двор у нас быў вялікі і дагледжаны, мураўка дробная расла, куры яе вышчыпвалі аж да кораня. Сцяжынкі баба з дзедам пратапталі ад хаты да хлявоў.  Читать далее

14:07 / 26.12.2020
1240

Жыхароў Бараняў адрознівае пачуццё ўласнай годнасці, згуртаванасці, сваякоўства, гасціннасці. Адчула гэта ў першае  наведванне вёскі, калі з групай юных краязнаўцаў падчас веласіпеднай вандроўкі на радзіму Сваяка спыніліся каля аднаго з дамоў. Гаспадар Казімір Атмініс прынёс сцюдзёнай вады, паказаў, дзе дом Стаповічаў,  і расказаў шмат цікавага.

А калі я надумалася напісаць пра гісторыю вёскі, то сталі тэлефанаваць мясцовыя жыхары, расказваючы пра розныя выпадкі з жыцця, і тыя, хто, як і Сваяк, кіруецца адным памкненнем: «На крыллях думкі я ляту стралой туды, дзе край мой родны-слёзны»: землякі з Гродна, Вільні, Вісагінаса… Читать далее

12:19 / 04.12.2020
1134

Альдона Валуевіч – апошняя жыхарка хутара Глушыца, што на Спондаўшчыне. Што трымае яе ў гэтым сапраўды глухім месцы, чаму яна не едзе бліжэй да людзей, чым займаецца доўгімі летнімі днямі і асеннімі вечарамі, як вырашае бытавыя праблемы – чытайце ў матэрыяле Ніны Рыбік.

Глушыца ніколі не была вялікай вёскай. Зрэшты, гэта нават не вёска – чатыры суседнія хутары па некалькі сядзіб на кожным так і зваліся: Глушыца першая, Глушыца другая… Сёння ад іх засталіся толькі ўспаміны, якія, як і многія іншыя звесткі пра родную Спондаўшчыну, занатавала (нізкі паклон ёй за гэта!) Іаланта Валуевіч.

Сёння цёплы дымок чалавечага жытла ўецца толькі над другой Глушыцай. Але і тут святло вечарамі блішчыць толькі ў адной хаце… Читать далее

09:17 / 01.11.2020
1171

Пакрысе ў іншы свет адыхо­дзяць нашы бабулі і дзядулі, а з імі – унікальныя звычаі, традыцыі, гаворка – цэлая эпоха…

У Задушны дзень мы ўзгадваем  блізкіх, сваякоў, знаёмых, якіх няма побач, але якія працягваюць жыць у нашай памяці, і абавязкова ідзём на могілкі – яны раней былі ледзь не ля кожнай вёскі. Калі жыццё ў аграгарадках і вялікіх населеных пунктах яшчэ віруе, то ў вёсачках, на жаль, ужо ледзь цеплецца.

Кажуць, чалавек жыве, пакуль пра яго нехта памятае, – а памяць людская жывая нягледзячы ні на што. У якую вёсачку Астравеччыны ні завітай – абавязкова зно­йдзец­ца чалавек, які ахвяраваўся даглядаць за магіламі – сваякоў і чужых людзей. Робіць ён гэта не па прымусе, а па ўласным жаданні, поклічы душы – бо яго вясковая існасць не можа спакойна назіраць, калі магілкі, якія ўжо няма каму наве­дваць і даглядаць, параслі травой ці засыпаны лісцем… Читать далее

08:20 / 30.09.2020
781

Вёска Керплашына зна­ходзіцца ў Гервяц­кім сель­савеце, непадалёк Гір. Пасе­лішча гэта не ніколі не вызна­чалася вялікімі памерамі. Па расповедах жыхароў, тут было ўсяго 10 хат – дарэчы, яны і сёння стаяць. Цяпер жылыя 4 дамы, 3 – сталі дачамі для родзічаў колішніх гаспадароў, цягне дзяцей да сваіх вытокаў родная старонка.

Астатнія хаціны «трымаюць месца» – раптам зной­дзецца той, каго зачаруе прыгажосць і ўтульнасць гэтага ціхага кутка Гервяцкай зямлі, хто палюбіць яго ўсім сэрцам  і саўе тут сямейнае гняздзечка. Читать далее

16:24 / 26.09.2020
839

Слова «радзіма» нездарма часта ставяць побач са словам «маці». Цяжка знайсці чалавека, які б не любіў на глыбінным, часта – на падсвядомым узроўні жанчыну, якая дала жыццё. І гэтак жа практычна не бывае людзей, якія б не хавалі ў патаемным куточку душы памяць пра мясціны, дзе дрэвы назаўжды засталіся самымі вялікімі, суніцы – самымі салодкімі, а слёзы – самымі горкімі.

Але любоў – не толькі да радзімы, а і да бацькоў, да жонкі ці мужа, да дзяцей – розная. Можна маляўніча расказваць пра сваю любоў да родных мясцін, а можна моўчкі зрабіць справу, вялікую ці малую: устанавіць крыж пры дарозе, прыбраць закінутыя магілкі, аздобіць вясковую вуліцу кветкамі, напісаць гісторыю свайго краю.

Ці замест таго, каб галасіць, што вёскі паміраюць, адрамантаваць бацькоўскі ці дзедаўскі дом, прыдбаць закінутую сядзібу, зацепліць жыццё ў хаце і на панадворку – і разам з прыемным адпачынкам для сваёй сям’і зрабіць крок, хай сабе маленькі, да адраджэння цэлага паселішча. Бо кожны новы жыхар на паніклых вуліцах – гэта  праменьчык надзеі, што не застанецца ад вёскі, што адлічвае сваю гісторыю стагоддзямі, адно толькі назва ды ўспаміны…

Так, як зрабілі Ганна і Алег Мураўскія… Читать далее

14:06 / 02.09.2020
993

Напісаць гісторыю вёскі Будраны мяне папрасіла наша зямлячка Ганна Гас­перская. Яна рэгулярна чытае ў інтэрнэце «Астравецкую праўду», пільна сочыць за краязнаўчымі матэрыяламі. Асабліва дарагія яе сэрцу артыкулы, дзе ідзе гаворка пра знаёмыя мясціны. Ганна, якая цяпер жыве ў Паўночнай Асеціі, нарадзілася каля Белай Вады, а ў Будранах праводзіла бесклапотныя гады дзяцінства ў сваёй бабулі Леўці Пятроўскай. Удзячная зямліцы, якая жывіла, давала сілу і моц, жанчына амаль штогод пераадольвае тысячы кіламетраў, каб наведаць маленькую радзіму, прайсці па сцяжынках, дзе некалі бегалі яе босыя ножкі.

І гісторыя вёскі Будраны  аказалася вельмі багатай і цікавай. Читать далее

15:28 / 16.08.2020
709

Гісторыі жыцця вёскі Палесціны расказалі яе жыхаркі Гэлена Бараноўская і Рэгіна Шасцялінская. Читать далее

12:14 / 06.06.2020
1392

У рэдакцыю завітаў жыхар вёскі Дайлідкі Казімір Варановіч – чалавек, адданы Богу, людзям і роднай зямлі. Читать далее

13:26 / 27.04.2020
2245

Невялічкая вёсачка з прыгожай  назвай Казаноўшчызна, якая нават у свае лепшыя часы налічвала крыху больш за дзясятак  двароў, мае багатую гісторыю і, дзякуючы сваім слаўным сынам, вядома далёка за межамі Беларусі.
Знаходзіцца яна побач з вёскай Клюшчаны, праз яе ішла дарога ў Швянчоніс,  былы павятовы цэнтр, да якога належалі бліжэйшыя населеныя пункты і дзе ў 1905 годзе заканчваў школу наш слынны зямляк Казімір Сваяк і многія яго сябры. Читать далее