Мужчины-островчане рассказали о своих мамах

1. Мама заўсёды працавала ў бібліятэцы. Мы жылі ў Гудагаі, яна часта брала мяне з сабой на работу, і калі не было чытачоў, займалася са мной – таму мае дзіцячыя ўспаміны звязаны найперш з месцам яе работы. Менавіта там, у бібліятэцы, я з мамінай дапамогай задоўга да школы навучыўся і чытаць, і лічыць…

2. Мне здаецца, што я не вельмі засмучаў маму… Вучыўся добра, настаўнікі мяне хвалілі, у інстытут паступіў – вядома ж, мама, як і кожная, не магла гэтаму не радавацца…

Засмучэнні… Ну, напэўна, мы з братам мала ёй дапамагалі па гаспадарцы. Сястрычкі ў нас няма, а мы таксама не асабліва кідаліся, каб узяць на сябе нешта з яе бясконцых клопатаў, – калі па шчырасці, то ленаваліся…

3. Ну, да таго часу, як прыйшла пара знаёміцца з будучай нявесткай, астравецкае “сарафаннае радыё” ўжо ўсё маме данесла, так што сюрпрызу не атрымалася – можа, і добра. Мы з будучай жонкай тады разам працавалі, і аднойчы ў абедзенны перапынак я запрасіў яе да нас дахаты – пазнаёміцца з мамай. “Гэта было нядаўна, гэта было даўно” – трынаццаць гадоў назад…

Наконт хвалявання – я дык дакладна яго не адчуваў, бо ведаў, што мама абавязкова ўхваліць мой выбар і прыме любое маё рашэнне. Больш за ўсіх хвалявалася, напэўна, мая Вольга…

Але зараз у мамы з Оляй – цудоўныя адносіны, мо нават лепшыя, чым са мной. Яны – сапраўдныя сяброўкі: у іх, як я разумею, свае сакрэты, у якія мяне не заўсёды пасвячаюць. У мамы няма дачкі – з кім жа ёй яшчэ аб сваім, жаночым, пагаварыць?..

4. Ну вось такая ў мяне мама – ніколі нічога мне не раіць! Яшчэ са старэйшых класаў школы я ўсе рашэнні прымаў самастойна – а яна мяне заўсёды ва ўсім падтрымлівала. Канешне, я дзялюся з ёй сваімі планамі, расказваю, што зрабіў ці планую зрабіць, – і зараней ведаю, што яна заўсёды ўсё ўхваліць.

5. Пажадаць маме я хачу, канешне ж, здароўя. І сказаць, што яна ў мяне – самая лепшая! І што я яе вельмі люблю. Хоць і не гавару аб гэтым так часта, як, магчыма, хочацца, як яна заслугоўвае і як трэба было б…

1. Калі ўcпамінаю дзяцінства, то ўзнікае адчуванне, што мама заўсёды побач. Хаця яна ж працавала, і дома хапала работы: мы жылі ў вёсцы, трымалі, як і ўсе, гаспадарку. Бацька з-за сваёй вечнай занятасці не мог ёй асабліва дапамагаць, бо ішоў з хаты рана, а вяртаўся позна. Але ў мяне такое адчуванне, што мама ўвесь час была з намі, са мной і сястрой: дапамагла нам вучыць урокі, кантралявала, як мы зрабілі хатнія заданні, распытвала пра справы. І ведаеце, яна, звычайная вясковая жанчына без вышэйшай адукацыі, ні разу на нас не крыкнула, не павысіла голас – столькі ў яе было жаночай мудрасці і цярплівасці. Я бясконца ўдзячны ёй за ўсё!

2. Канешне, усяго хапала – і радавалі, і засмучалі… Вучыліся мы добра, сорамна бацькам за нас, здаецца, не было. Але ж, здаралася, і дрэнную адзнаку прынясеш – вось і засмучэнне для маці. Ці на танцы пойдзеш, а яна ўсю ноч не спіць, чакае: калі прыйдзеш, які, ці ўсё добра? Тады здавалася: ну чаго ёй хвалявацца, я ж ужо дарослы?! А цяпер разумееш…

Пахвалявацца маме давялося і тады, як я служыў. Я, канешне ж, не пісаў дахаты, што служу на граніцы з Афганістанам, што рэгулярна езджу туды, на вайну, у “камандзіроўкі” – але яна пра ўсё здагадвалася. І пісала мне часта-часта, больш, чым я, ніхто ў часці пісьмаў не атрымліваў.

3. Мне здаецца, кожны мужчына, свядома ці не, шукае жонку, падобную на яго маці. Вось і я стараўся выбраць такую ж добрую, спагадлівую, шчырую, як мама…

Да таго часу, як мы з Наташай вырашылі пажаніцца, мама ўжо марыла пра нявестку: у інстытут я паступіў пасля арміі, жаніліся мы на шостым курсе – пара ўжо… І завочна яны былі знаёмы: расказваючы пра інстытуцкія будні, я часта ўзгадваў Наташу. Так што нечаканасці не было, хвалявання, мне здаецца, таксама. “Агледзіны” выліліся ў сапраўднае свята – бацькі Наташу адразу прынялі, як сваю дачку.

4. Мы і сёння ў сваёй сям’і не прымаем ніводнага больш-менш значнага рашэння, не параіўшыся з бацькамі. Задумаю, скажам, нешта зрабіць у доме ці на падвор’і – перш за ўсё раскажу бацьку, потым атрымаем адабрэнне маці, а тады ўжо можна і за справу брацца.

А такога, каб бацькі давалі непрымальныя для нас парады, я і не ўспомню – мне здаецца, так не здаралася. Яны нас заўсёды падтрымліваюць і ва ўсім дапамагаюць.

5. Мама – гэта самы важны, самы галоўны чалавек у жыцці кожнага чалавека. Можна страціць ці знайсці сябра, не дай бог, канешне, але і жонка можа быць не адна. А маці – яна адна-адзіная, на ўсё жыццё. Гэта – святое… І я хачу пажадаць усім, і сабе найперш, каб мама была побач як мага даўжэй, каб мы заўсёды адчувалі цеплыню яе сэрца, грэліся ад святла яе вачэй, маглі прытуліцца да яе ласкавых, пяшчотных рук…

1. З чым у мяне асацыіруюцца дзіцячыя ўспаміны пра маму? Гэта пачуццё абароненасці. Спакой. Патрабавальнасць. Адказнасць. І адчуванне радаснага ўзбуджэння да паездак у Карэлію і назад, у Беларусь…

2. На жаль, засмучаў, і неаднойчы – “калі б маладосць ведала, калі б старасць магла…” Але ж, спадзяюся, што і радаваў калі-нікалі! Засмучаў і крыўдзіў незнарок, чэсна – мама, прабач хоць зараз… А радаваць хацелася б часцей, шчыра кажу. Ну, а атрымлівалася так, як атрымлівалася… Часам было, што спачатку засмучаў, калі ехаў на спаборніцтвы без дазволу мамы, а потым радаваў, калі іх выйграваў. Праўда, гэта часцей за ўсё адбывалася адначасова: ужо пасля спаборніцтваў тэлефанаваў маме і гаварыў, куды паехаў. І перш чым яна паспявала расстроіцца ці раззлавацца, паведамляў, што выйграў.

3. Было так. Прыйшоў я да сваёй будучай жонкі – Рэгіна тады жыла ў інтэрнаце, а яна ляжыць хворая, тэмпература – 39. І бытавых умоў – аніякіх. Ну, я узяў яе за руку і прывёў да сябе дахаты. Маме сказаў, што лячыцца яна будзе тут, пажыве ў нас, пакуль паправіцца. Так што расхвалявацца і падрыхтавацца да агледзінаў ніхто не паспеў – мама толькі ўдакладніла, наколькі ў нас сур’ёзна, і выказала сваё адабрэнне майму выбару.

4. Памятаеце, у адным папулярным фільме герой Аляксея Баталава гаворыць: “Усё і заўсёды я буду вырашаць сам, па той простай прычыне, што я – мужчына”. І я таксама жыву па гэтаму прынцыпу – усё і заўсёды вырашаю сам. Напэўна, гэта ў крыві – пачуццё абавязку, адказнасці… Мама, праўда, перыядычна просіць мяне не перажываць так моцна з-за работы, больш часу ўдзяляць сабе і сваёй сям’і. Я, канешне, разумею, што ў нечым яна мае рацыю, што я не магу змяніць свет – але мне лягчэй ад усведамлення таго, што зрабіў усё, што мог, каб змяніць хоць нешта ў гэтым свеце…

5. Мне вельмі хочацца падысці да мамы, абняць яе і сказаць, што я яе вельмі-вельмі моцна люблю… І не магу – нешта не дазваляе мне гэта зрабіць... Боязь падацца сентыментальным, ці што?

1. Мама з майго дзяцінства заўсёды вельмі ўсмешлівая – яна так прыгожа ўсміхаецца, у яе вельмі светлая і шчырая усмешка – гэта адзначаюць усе, хто яе ведае.

Яна вельмі шмат часу ўдзяляла нам, дзецям. Галоўным яе клопатам, здаецца, было, каб у хаце заўсёды было нагатавана шмат смачнай і разнастайнай яды. Часам мы з сястрой нават ушчувалі маму: навошта гатаваць так шмат, потым усё роўна не з’ядаецца, марнуецца. А ёй хочацца, каб было ўсяго і многа.

2. Былі і радасці, і засмучэнні…

Найбольш мама хвалявалася, напэўна, калі я стаў хадзіць на танцы. Заўсёды папярэджвала: вернешся – абавязкова скажы, каб я магла спакойна спаць. Я тады не разумеў яе хвалявання: ну я ж дарослы! А зараз, калі сястра недзе затрымліваецца, адразу ж на тэлефон: ты дзе?

А радасці… Ну, выдатнікам я не быў, хоць вучыўся і нядрэнна...

О, успомніў, як аднойчы маму вельмі парадаваў. Мне тады гадоў 8 ці 9 было. Да нас на Новы год прыехала шмат гасцей. Як звычайна, святкавалі, сустракалі Новы год. А раніцай 1 студзеня я падняўся і перамыў увесь посуд. І хоць зрасходаваў усю бутэльку мыйнага сродку, мама была шчаслівая!

3. Мама маю Вікторыю з дзяцінства ведала, ў школе яе вучыла. І калі ёй паведамілі, што мы сустракаемся, узрадавалася. Але перад афіцыйным знаёмствам чамусьці і мама, і Віка моцна хваляваліся. Толькі я спакойна фарбаваў батарэю.

Зараз мама і Вікторыя – сяброўкі, за маёй спіной шушукаюцца аб нечым сваім. І мяне гэта вельмі радуе.

4. Раней мне здавалася, што ніякія парады мне не трэба – я і сам усё добра ведаю. А потым стаў пытаць у мамы, як зрабіць тое ці гэта ў нейкіх бытавых дробязях – і ўсё атрымлівалася добра. Зараз думаю: вось дурань, чаму раней маму не слухаў? Ну, а калі нешта выходзіць не так, як хацелася б, то ніколі нікога не вінавачу. У мяне ўвогуле прынцып па жыцці: калі што здарылася, трэба шукаць не вінаватага, а выйсце…

5. Пажадаць маме хачу найперш, вядома ж, здароўя. А яшчэ – кахання і асабістага шчасця. Хачу, каб яна заўсёды заставалася такой жа шчырай, адкрытай, добрай, сардэчнай, як я ведаю і люблю. І каб заўсёды ўсміхалася. А яшчэ – паслухмяных дзяцей. І каб хутчэй здзейснілася яе запаветная мара – і мама дачакалася ўнукаў.