Шлях “Буслоў” Леанарда Пакульніцкага ад Астравеччыны да Мінска
А Наталля Блахіна піша, што неаднойчы была ў Мінску, любавалася прыгожай скульптурай буслоў на плошчы Незалежнасці, але толькі дзякуючы нашаму конкурсу даведалася, што яе звязвае з Астравеччынай.
І гэтыя словы – найлепшы адказ крытыкам, якія лічаць гэтае спаборніцтва (калі па шчырасці, то хутчэй калектыўнае даследаванне) бескарысным і непатрэбным.
Дык што ж звязвае плошчу Незалежнасці беларускай сталіцы і наш родны край?
– Вядома ж, асоба скульптара! – усклікнуў, забегшы ў рэдакцыю паміж справамі, фермер Часлаў Лабачэўскі. – «Буслоў» прыдумаў і зрабіў ураджэнец Астравеччыны Леанард Пакульніцкі у суаўтарстве са сваёй жонкай Аленай Хараберуш.
Хоць некаторым, той жа Наталлі Блахіной, якой, па яе прызнанні, давялося паштудзіраваць пісьмовыя і інтэрнэт-крыніцы, каб знайсці адказ на чарговае заданне конкурсу, памылак не было: хто больш, хто менш падрабязна; хто з ілюстрацыямі, у тым ліку і рэдкімі; хто з цікавымі дэталямі і ўспамінамі родных, але ўсе расказалі пра жыццёвы і творчы шлях Леанарда Пакульніцкага і Алены Хараберуш і кампазіцыю «Буслы» на плошчы Незалежнасці.
Леанард Пакульніцкі нарадзіўся 4 верасня 1952 года ў астравецкай вёсачцы Едаклані, тут жа закончыў пачатковую школу.
«Ужо калі заканчвала збіраць інфармацыю, выпадкова даведалася, што бабуля майго мужа асабіста ведала Леанарда Пакульніцкага – Лёшу, як звалі яго ў вёсцы, – піша Аляксандра Працута. – Яна характарызавала яго як чулага, добразычлівага, культурнага хлопца, які з дзяцінства добра маляваў і ўвогуле меў залатыя і да таго ж працавітыя рукі. А для мяне адкрыццём стала тое, што ў Едакланях некалі была школа».
Сярэднюю школу Лёша-Леанард заканчваў у Астраўцы. Тады і прарэзалася ў яго цяга да мастацтва. Убачыў неяк работы скульптара Азгура – захацелася паспрабаваць: ці змагу зрабіць нешта падобнае? Зляпіў па фотаздымку невялікі бюст Леніна. Прынёс у школу – ацанілі. Пасля гэтага і вырашыў паступаць у тэатральна-мастацкі інстытут. На той момант там ужо вучыўся на факультэце графікі астраўчанін Віктар Александровіч – і гэты факт стаў красамоўным сведчаннем, што галоўным аргументам пры паступленні ў гэтую вну з’яўляецца талент. Гэты прыклад натхніў землякоў Алега Драбышэўскага, Аляксандра Харытонава і Леанарда Пакульніцкага пайсці тым жа шляхам. Удача ўсміхнулася толькі Леанарду, хоць двое іншых таксама сказалі сваё слова ў мастацтве, хто больш, хто менш важкае.
У той год і на гэты ж курс з партфелем, набітым малюнкамі, і ўнутраным перакананнем, што месца чалавека вызначаецца не горадам, адкуль ён прыехаў, а тым, што ён здольны стварыць сваімі рукамі, прыйшла Алена Хараберуш з Вільнюса. Яна была адзінай дзяўчынай сярод пяці юнакоў. Лёс звёў іх, – і яны шмат гадоў ідуць поруч не толькі па жыцці, але і ў творчасці: многія іх работы, у тым ліку і «Буслы», што сталі адным з сімвалаў Мінска, былі іх сумесным праектам.
За доўгія гады творчасці Леанард Пакульніцкі разам з жонкай Аленай Хараберуш і асобна стварыў шэраг твораў, якія сёння можна сустрэць у розных кутках Беларусі і замежжа.
Першай самастойнай работай Леанарда Пакульніцкага стала пяцімятровая скульптура салдата – помнік загінулым землякам у пасёлку Дрыбін Магілёўскай вобласці.
«Работы Леанарда Пакульніцкага трымаюцца на адной аснове: для яго скульптура – гэта перш за ўсё размова з пэўным месцам і пэўнай памяццю», – пераканана Карына Стаповіч.
Сілу і моц творчых работ Леанарда Пакульніцкага і Алены Хараберуш можна ўбачыць па ўсёй краіне, ад Дрыбіна да Мінска, ад манументальных помнікаў да гарадскіх кампазіцый. Але на Астравеччыне, на жаль, іх практычна няма. Адзінае – у 2000 годзе Леанард Іосіфавіч падарыў адноўленаму астравецкаму касцёлу Узнясення Святога Крыжа барэльеф Маці Божай Вастрабрамскай – гэта знак памяці пра бацькоўскі дом, пра «родныя нівы», ад якіх пачынаўся яго шлях.
На гэтым этапе конкурсу па 3 балы атрымліваюць Вячаслаў Саковіч і Марыя Васілёнак, па 4 – тандэм Бабіч-Заруба і Наталля Блахіна, па 5 – Карына Стаповіч і Аляксандра Працута.
