С войны парень вернулся инвалидом: судьба мальского ветерана Генриха Лукши
Пра лёс ветэрана Вялікай Айчыннай вайны Генрыха Вікенцьевіча Лукшы расказаў карэспандэнту «АП» яго сын Тадэвуш.
– Спакутваны, скалечаны вярнуўся з фронту бацька. А ўсяго ж 21 год яму быў… З пяцярых дзяцей ён адзін хлопчык у сям’і. З дакументаў ведаем, што 15 лістапада 1944-га ён ужо быў у часці. Яго залічылі курсантам школы падафіцэрскага складу.
Пра вайну тата гаварыў мала – гэтую тэму толькі з сябрам-аднавяскоўцам (Дрэма яго прозвішча было, таксама ветэран) уздымаў, наплачуцца тады… Баі не ўзгадваў, а вось з будзённага часам прыпамінаў, як ішлі ды думалі, каб пераапрануцца, памыцца ды вошы скінуць з галавы – яны проста заядалі.
Бацька кулямётчыкам быў. Удзельнічаў у адной з буйнейшых аперацый Вялікай Айчыннай вайны – Вісла-Одарскай. А ў 1945-м – 5 лютага атрымаў цяжкае раненне абедзьвюх ног – доўга не маглі загаіць іх, а скразныя дзіры ў пятах не зацягнуліся і да смерці. Франтавыя раны давалі пра сябе ведаць усё жыццё – ён, бядак, моцна пакутаваў!..
Дэмабілізавалі бацьку ажно ў канцы жніўня – са шпіталю адразу адправіўся дамоў.
Ядвіга і Генрых Лукшы
Памёр татка 17 сакавіка 1988 года. Гэты дзень і сёння помню да дробязяў. Ён, нікому не кажучы, выправіўся ў Астравец пехатой, вярнуўся стомлены… Прыбягае да мяне на работу швагер і кажа, каб ляцеў дамоў – бацьку нездаровіцца. Калі прыйшоў, сястра ўжо там была… Татка толькі і сказаў, што яму дрэнна і трэба крыху паляжаць. Сэрца… Хаця і не скардзіўся на яго…
Дакументы сведчаць, што:
* чырвонаармеец Лукша прызваны на службу Вільнюскім ваенкаматам. Залічаны ў 4-ты пяхотны полк 2-га Беларускага фронту;
* за здзейснены 5 лютага 1945 года подзвіг Генрых Вікенцьевіч узнагароджаны медалём “За баявыя заслугі”;
* узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны І ступені і медалём “За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945гг.”.
