Пра Папялец і Вялікі пост расказвае Павел Звяжынскі

У Старым Запавеце можна знайці ўрывак, дзе яўрэі, якім пагражала смерць, пасыпалі свае галовы попелам. Традыцыя пасыпання галоў попелам бярэ пачатак з VІ стаго­ддзя, калі людзі, якія хацелі пакаяцца, пераапраналіся ў спецыяльнае «адзенне для пакаяння» і пасля гэтага іх пасыпалі попелам. Гэты звычай з ХІ стагоддзя прыжыўся ў Касцёле, і да гэтага часу ў Папяльцовую сераду ў кожным касцёле выконваецца гэты абрад. 

2.jpg


Ксёндз Павел ЗВЯЖЫНСКІ, пробашч парафіі Святога Юрыя ў Варнянах:
– Папяльцовая серада распачынае Вялікі Пост, які доўжыцца 40 дзён. У гэты дзень святары пасыпалі галовы вернікаў попелам ад спаленых вербачак. Многія з нас з дзяцінства памятаюць словы, якія прамаўляе ксёндз  пры гэтым: «З попелу паўстаў – у попел і ператворышся» – але нямногія задумваюцца над іх сэнсам.
Пасыпанне попелам галоў – сімвал прызнання чалавечай недасканаласці,  верхавенства Бога і хуткаплыннасці часу. У імкненні да матэрыяльных даб­рот, дасягненні пэўнага сацыяльнага статусу чалавек часта губляе самаго сябе, сваю Божую існасць і забываецца, што на той свет з сабой нічога не возьме: ні грошы, ні пасаду, ні дабрабыт. 

1.jpg

Папяльцовая серада распачынае Вялікі пост, а як мы яго пражывём, залежыць толькі ад нас. Многія лічаць, што нічога дрэннага не робяць у жыцці: чалавека не забіў, не ўкраў –  значыць, не саграшыў. Але гэтае меркаванне памылковае. Вялікі пост нам дадзены для таго, каб мы задумаліся над сваім стылем жыцця. Нездарма менавіта падчас Вялікага посту існуюць пэўныя абмежаванні ў ежы і паводзінах. 
Да прыкладу, забараняецца ўдзельнічаць у гучных забавах. Згодна з касцёльнай запаведдзю, неабходна ўстрымлівацца ад ужывання мяса ва ўсе пятніцы Вялікага посту і ўсяго каляндарнага посту, калі на іх не прыпадае літургічная ўрачыстасць. У некаторых мясцовасцях гэтая традыцыя распаўсюджваецца і на Вялікую суботу, а часам – і на сераду. 
Абмежаванне ў ежы падчас Вя­лікага посту распаўсю­дж­­ваецца на вернікаў ад 14 да 60 га­доў. Калі чалавек па аб’ек­тыў­ных прычынах, напрыклад, па стане здароўя ці цяжарнасці, не можа прытрым­лівацца посту – гэта не лічыцца грахом. Больш таго, у асобных выпадках згодна з прадпісаннямі дыяцэзіяльнага біскупа пробашч можа вызваліць ад абавязку прытрымлівання посту ці захавання пакаяння і за­мяніць іх на іншыя пабожныя ўчынкі. 
Але ў перыяд Вялікага посту на першы план у жыцці кожнага веруючага павінна выходзіць яго духоўнае жыццё, а не абмежаванні ў ежы. Нездарма гэты перыяд называюць часам пакаяння. Касцёл у гэты перыяд заахвочвае да добрых учынкаў: малітвы і дапамогі бліжнім. Не можаце дапамагчы чалавеку, які знаходзіцца ў складанай жыццёвай сітуацыі, – шчыра памаліцеся за яго. Не атрымліваецца па­ўдзельнічаць у пятніцу ў Крыжовай дарозе – з’ездзіце ў любы дзень да пажылых і адзінокіх людзей, што дажываюць свой век у Міхалішкаўскай бальніцы, ці схадзіце да дзетак у Варнянскі прытулак. Добрыя справы і асабістае выпраўленне – шлях да збаўлення. І каб гэта зрабіць, грошы не патрэбны. Кожны чалавек прагне ўвагі, клопату і любові…
Найлепш падрыхтавацца да най­важнейшага каталіцкага свята – Уваскрашэння Хрыстова – кожны вернік можа праз удзел у імшы, Крыжовай дарозе, Пес­нях жальбы, рэкалекцыях і споведзі. 
…Памятайце: Вялікі пост – гэта не столькі адмова ад мясных страў і гучных забаў, а падрыхтоўка да сустрэчы з уваскрослым Хрыстом. Ён мучыўся на крыжы і дзеля збаўлення кожнага з нас аддаў сваё жыццё… Як аддзячыць Хрысту за гэтую ласку – галоўнае пытанне, на якое кожны з нас павінен знайсці адказ не толькі ў думках, словах, але і ў справах у гэты перыяд – і выправіцца, стаць лепшым.
Текст: