Конкурс “Сваё, астравецкае”: карціны Тарэсы Варановіч – гімн малой радзіме
12:00 / 20.03.2026
Для гэтага ёсць нагода. Неўзабаве пасля таго, як у «Астравецкай праўдзе» былі надрукаваны расповеды нашых чытачоў і ўрыўкі з дзённіка пісьменніка, у адной з сацыяльных сетак вядомы даследчык творчасці Уладзіміра Караткевіча, доктар філалагічных навук Пятро Жаўняровіч змясціў рэдкі здымак пісьменніка каля крыжа Аняліна – і мы вырашылі, што ён будзе цікавы і нашым чытачам.
Уладзімір Караткевіч пад крыжом Аняліна
Яшчэ Віталь Іванавіч успамінаў, як ён са старшакласнікамі хадзіў у лес, каб ссячы для Караткевіча самыя прыгожыя стройныя елачкі – справа была напярэдадні Новага года. Затым шчыльна ўвязвалі калючыя галінкі тонкім дротам, каб іх было зручней везці ў цягніку. Так што свята класік сустракаў з водарам гудагайскага лесу.
Другое заданне, як адзначыла Наталля Блахіна, аказалася не такім простым, як першае. Ці не таму двое з сямі яго ўдзельнікаў памыліліся з адказам, вырашылі, што на конкурсным здымку – карціна Алега Драбышэўскага.
Ужо ўзгаданая Наталля Блахіна прызналася, што не з’яўляецца знаўцам мастацкай творчасці, але «ў выніку невялікага бібліятэчна-інтэрнэтнага даследавання і метадам выключэння прыйшла да высновы, што гэта работа астравецкай мастачкі Вікторыі Казіміраўны Варановіч». Што называецца, вельмі блізка, нават горача – але, на жаль, недакладна. Карціна належыць маці Вікторыі Тарэсе Іосіфаўне. Хоць і Вікторыі, як прадаўжальніцы сямейнай дынастыі, практычна ва ўсіх адказах канкурсантаў прысвечана нямала цёплых і правільных слоў і радкоў.
Людміла Кухарэвіч не проста пазнала карціну і вызначыла яе аўтарства (яшчэ б – Людміла Іванаўна і Тарэса Іосіфаўна даўнія сяброўкі). Яна напісала цэлы нарыс пра жыццёвы і творчы шляхі зямлячкі.
Пра тое, што Тарэса Іосіфаўна разам са сваёй сястрычкай-блізняткай Ірэнай нарадзілася ў сям’і Іосіфа Стурліса і Генуэфы Багдановіч на хутары Ажуройсці; пра іх першыя мастацкія пошукі, калі дзяўчаткі крэйдай расфарбоўвалі дзверы і малявалі карыкатуры на заезджых меліяратараў; пра яе жыццёвы шлях, шматлікія выставы і пленэры, вялікую работу па роспісе храмаў, буйнейшай і самай цяжкай з якіх з’яўляецца мастацкае аздабленне касцёла ў Солах, пісалі практычна ўсе канкурсанты – хто больш падрабязна, хто менш.
Ірына Пунько не толькі ўзгадала назву карціны «Вясна» і месца, дзе быў зроблены пейзаж, – асушанае балота паміж Ажуройсцямі і Дайлідкамі, але і дакладна ўказала, дзе цяпер знаходзіцца гэта работа. Так, Ірына не памылілася: Тарэса Іосіфаўна ў свой час падарыла гэту карціну рэдакцыі «Астравецкай праўды», чым мы вельмі ганарымся.
Марыя Васілёнак не толькі дакладна адказала на пытанне, але і па-мастацку апісала карціну – нібыта намалявала яе словамі:
«Ранняя вясна. На пярэднім плане – лёгкія пушыстыя таўкачыкі рагозу. Ветрык пахіліў іх галоўкі над блакітам вады (што гэта: балотца? азярцо?), у якой адбіліся, скаламуціўшы яе роўнядзь, белыя аблокі. А далей – пажоўклая пасля зімы балотная трава кусціцца бэжава-карычневым пухнатым дываном, на якім тут і там прымасціліся чэзлыя балотныя дрэўцы, што так прагна цягнуць у неба свае голыя галінкі. Толькі злева, крыху далей ад вады, распушылася яліна. Удалечыні – сцяна цёмнага лесу».
«Хто з астравецкіх пейзажыстаў мог зрабіць гэту замалёўку? Напэўна, не я адна «забуксавала з адказам на гэта пытанне. Можа, Стэфан Казлоўскі? Але я ўсё ж схіляюся да думкі, што гэта абразок творчасці Тарэсы Варановіч».
Далей Марыя Васілёнак прызнаецца, што нядаўна адкрыла для сябе яшчэ адзін талент мастачкі – паэтычны. І прыводзіць яе верш:
Радзімы любы той куточак,
Дзе сэрца туліцца заўжды.
З дзяцінства мілы абразочак:
Ля студні – вёдры, поўныя вады.
Дзе чарадою важна гусі
Ідуць няспешна, як паны.
А на ўзгорку ў час абедні
Гучаць касцельныя званы.
І дружны брэх сабак улетку,
Калі кароўкі з поля йдуць
І многа малака з палеткаў
Дамоў духмянага нясуць.
Люблю цябе, мой край адзіны.
На свеце лепшага няма.
Завецца ён маёй Айчынай,
І гэта месца для жыцця.
Такім чынам, чацвёра з сямі канкурсантаў адказалі правільна на другое заданне конкурсу. (Наталля Блахіна – амаль што правільна). Некаторыя з іх дапоўнілі свае адказы фотаздымкамі ці цікавымі падрабязнасцямі.
На гэтым этапе 1 бал атрымлівае Наталля Блахіна, 3 – Вячаслаў Саковіч, па 4 – Марыя Васілёнак і Людміла Кухарэвіч, 5 – Ірына Пунько.
