Справа жыцця Дануты Субаткевіч

12:00 / 28.02.2026
На форуме жанчын у Палаце прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь ад Астравеччыны бу­дзе прысутнічаць Данута Субаткевіч – урач з 40-гадовым стажам, 37 з якіх яна працавала ў нашай бальніцы. Няма, мусіць, у раёне чала­века, які не ведае Дануту Раманаўну асабіста ці хоць бы завочна. Тым не менш, паспрабуем па­знаёміць нашых чытачоў бліжэй з гэ­тай неардынарнай жанчынай – упэўнены, што сёе-тое стане для іх адкрыццём.


«Ты будзеш лекаркай»

Данута Раманаўна родам з вёскі Муравана Бераставіцкага раёна. У калгасных каваля і даяркі нарадзілася чацвёра дзяцей, Дана была другой. Малодшы сын, на жаль, трагічна загінуў у 7-гадовым узросце: суседскія дзеці вырашылі пагуляць у вайнушку з бацькавым ружжом. Раздаўся стрэл. У дзіцячай гульні ахвяра аказалася сапраўднай…

Бацькі, простыя калгаснікі, траім дзецям дапамаглі атрымаць вышэйшую адукацыю. Старэйшы сын закончыў педа­гагічны інстытут імя Мак­сіма Танка, малодшая дачка – інсты­тут замежных моў.
Дане ў дзяцінстве бабуля, слынная ў наваколлі траўніца і павітуха, сказала:

– Ты, унучка, будзеш лекаркай. Да цябе ўсе коцікі і сабачкі лашчацца, дзеці з рук не злазяць… А іх не падманеш, яны душой адчуваюць добрае сэрца…

Спраўдзілася прароцтва ба­булі: Данута паступіла ў меды­цынскі.

Там і каханне сваё сустрэла. Тадэвуш Субаткевіч, такі ж вясковец, як і яна, толькі з аст­ра­вецкіх Чэхаў, быў яе адна­­курснікам. На пятым курсе яны пажаніліся, на шостым нара­дзілася Марына. 

«З’язджайце, у вас жа дзеці»

Інтэрнатуру Субаткевічы пра­ходзілі ў Гомельскай абласной бальніцы. Там і працаваць іх пакідалі. Ды Тадэвушу, які аднойчы пабываў у настоеных на памяці прашчураў, водары сасновых бароў і разнатраўі прыпяцкіх лугоў Юравічах, падалося, што лепшага месца ў свеце няма. Яны паехалі працаваць ва ўчастковую бальніцу. Было гэта ў 1985 годзе.

А ў 1986 выбухнуў Чарнобыль. 

– Тры гады мы там не тое што працавалі – укалвалі, без выхадных і бальнічных. Я нават у дэкрэтным водпуску, нарадзіўшы Анд­рэя, амаль што не была: трэба было дапамагаць мужу, – успамінае Данута Раманаўна. – Бальніца на 50 ложкаў плюс амбулаторны прыём. Тры ўрачы: мы і яшчэ адзін мужчына.

Прыязныя палешукі адразу прынялі маладых урачоў і паве­рылі ім. Да Субаткевічаў ехалі не толькі з навакольных вёсак, але і з Калінкавіч, з Хойнікаў.

– Працаваць было цяжка, але нам там вельмі падабалася: цудоўная прырода, доб­рыя лю­дзі, – гаворыць Данута Рама­наў­на. – Засталіся б на ўсё жыццё, калі б не Чарно­быль… Неяк пры­ехалі дактары з Ленін­града, кажуць: «З’язджай­це адсюль! У вас дзеці…» І мы рашыліся. Ка­лі пакідалі Юравічы, людзі даро­гу перакрылі: паставілі стол, накрылі яго рознымі прысмакамі. Плакалі – і яны, і мы…

37 гадоў на адным месцы

У 1989 годзе Субаткевічы пры­ехалі ў Астравец. Тагачасны галоўны ўрач Валянцін Тачоны з радасцю прыняў у калектыў дваіх маладых тэрапеўтаў. Нават жыллё ім выдзелілі – кватэру ў доме без зручнасцяў на Набярэжнай.

Добраўпарадкаваную кватэру давялося чакаць 10 гадоў, ды яшчэ і рамантаваць са­ма­стойна. Затое цяпер яна – улас­насць.

– Жывём практычна на тэры­торыі бальніцы. Так зручна! Цяпер, калі Астравец разросся, нават не верыцца, што так магчыма, – гаворыць Данута Раманаўна.

37 гадоў працуе яна ў раённай паліклініцы, 31 з іх – участковым тэрапеўтам. 

Тадэвуша Зыгмундавіча, калі адкрылася аддзяленне рэабі­­літацыі (тое, колішняе, якое месцілася ў падвальным памяш­канні паліклінікі, – памятаеце?) прызначылі яго загадчыкам. А яшчэ выбралі старшынёй прафсаюзнага камітэта, і ён на грамадскіх пачатках выконваў гэтыя няпростыя абавязкі два дзеся­цігоддзі. Творчыя калектывы раённай бальніцы тады свяці­ліся і перамагалі паўсюль: на турыстычных злётах, у КВЗ, інтэ­лектуальных гульнях, вакальных конкурсах… 

І заўсёды разам з ім ці хоць бы побач была яго калега, сяброўка, паплечніца, трывалае плячо і надзейны тыл – Данута Раманаўна.

Ляцець з адным крылом…

Дэлегацыя Астравецкай раён­най бальніцы, у склад якой ува­ходзіў старшыня прафкама, на абласной выніковай кале­гіі паднялася на сцэну за ўзна­га­ро­дай. І раптам Тадэвуш Субат­кевіч упаў. У зале было поў­на ўрачоў, але ўратаваць яго не змаглі. Раптоўная смерць…

«Восем гадоў як я адна. Дзеці выраслі, стварылі сем’і. Праведваюць, вядома, але ў іх сваё жыццё. А са мной – котка, сабака, курачкі, – расказвае жанчына. – З коткай увогуле гісторыя атрымалася. Яна сама прыйшла ў хату ў дзень, калі споўнілася 30 дзён з дня смерці мужа. Абышла дом, агледзелася… У мяне на той час была ўжо кошачка, але мама сказала: «Не праганяй гэтую, яна невыпадкова тут з’явілася». Вечарам котка заскочыла на ложак і легла побач са мной на месца Тадэвуша». 

На турыстычныя злёты Данута Раманаўна, нягледзячы на ўзрост, ездзіць да гэтага часу. Гэта – даніна памяці мужу. 

Ды і не адпускае яе бальнічная каманда, кажуць: «Ну як мы без вас, мамачка вы наша!» Канешне, яна не гуляе ў валейбол і не праходзіць паласу перашкод, але нязменны конкурс «Быт турыста» не абыходзіцца без яе ўдзелу і смачных страў.

Па працы і пашана

У 2010 годзе ў жыцці Дануты Субаткевіч адбылася адметная падзея: яе ўзнагародзілі медалём «За працоўныя заслугі». 

«Гэта быў такі хвалюючы момант, – успамінае жанчына. – Узнагароду мне ўручаў Прэзідэнт. Я і сёння да слова помню нашу размову. Аляксандр Рыгоравіч падзякаваў за работу, сказаў, што я дастойная гэтай узнагароды. А я ў сваю чаргу пажадала яму моцнага здароўя і поспехаў ва ўсім. А цяпер вось зноў – запрашэнне на жаночы форум! Чаму менавіта мяне? Я думаю, з-за таго, што наша бальніца цяпер на такім высокім узроўні. Нават не верыцца, што ўсё гэта адбылося ў нас на вачах. Такое абсталяванне, такія магчымасці! І самой трэба ўвесь час вучыцца. Адну камп’ютарную праграму асвоіла, цяпер вось другую ўвялі. І гэтаму навучылася. Кажуць, добрая прафілактыка хваробы Альцгеймера». (Смяецца.)  

Душой прыкіпелі

Данута Субаткевіч ужо 10 га­доў як пенсіянерка. Але пра­цягвае працаваць, толькі апош­нія 5 гадоў – не на ўчастку, а на прафаглядах. 

Кожны раз, калі заканчваецца кантракт, яна прыходзіць да Уладзіміра Мажэйкі з пытан­нем:

– Напэўна, ужо час развітвац­ца, Уладзімір Часлававіч?

– З элітай не развітваемся! – адказвае галоўны ўрач – і пад­пісвае кантракт на новы тэрмін. 

Сапраўды, яе прафесіяналіз­му, мудрасці і пры тым энергіі, жаданню асвойваць новае можна пазайздросціць і павучыц­ца. І мно­гія робяць гэта з удзячнасцю. 

«Мне прыемна, што інтэр­ны, якія пра­цавалі пад маім кіраў­ніцтвам, не проста сталі добрымі ўрачамі, а пай­шлі далей і вышэй. Да прык­ладу, Нас­ця Крывец цяпер загадчык паліклінікі, Таня Сухажэўская – намес­нік галоўнага ўрача. Лічу, што навучыла іх асноў­наму: думаць. Я імі ганаруся». 

Аб тым, які ты спецыяліст, лепш за ўсё сведчаць поспехі тваіх вучняў. А пра пра­фесіяналізм мужа і жонкі Тадэ­вуша і Дануты Субаткевічаў свед­чыць яшчэ і тое, што іх справу пра­доўжылі дзеці. Андрэй працуе ў Астравецкай паліклініцы неў­ролагам, Марына – старшай медсястрой кардыялагічнага аддзялення райбальніцы.

«Мы не выбіралі дзецям справу жыцця, не камандавалі, кім быць. Але яны з маленства побач з намі, у бальніцы, нічога іншага, лічы, і не бачылі, – гаворыць Данута Субаткевіч. – Нам з мужам было прыемна, што дачка і сын прадоўжылі нашу справу. Марына атрымала вышэйшую адукацыю, яна біёлаг-эколаг, але не пакінула бальніцу. Гэта наша, сямейнае, мы ўсе да медыцыны душой прыкіпелі».

Текст: Нина Рыбик
Фото: Нина Рыбик, из архива героини