Яе прафесійны лёс – дзіцячы садок. Пра сваю работу расказала Тамара Сатыга

Я ўпэўнена, што людзі, якія шмат гадоў аддалі адной справе, сапраўды знаходзяцца на сваім месцы. Праўда, часцей за ўсё яны сціплыя па натуры і не лічаць, што ў гэтым ёсць штосьці асаблівае. Маўляў, працавалі, як усе – вось і ўся заслуга. З аднаго боку нельга не пагадзіцца, а з іншага – хто, як не ветэраны працы, годныя павагі і каб пра іх ведалі? Да гэтай кагорты належыць і Тамара Сатыга, якая ўсё жыццё была выхавальніцай у дзіцячым садку – яе працоўны стаж распачаўся са жніўня 1974 года.

Тамара Сатыга

Тамара Сатыга

Так, больш за паўстагоддзе назад маладая выпускніца Магі­лёў­скага педагагічнага вучы­лішча прыйшла ў дзіцячы садок №2, дзе адпрацавала да выхаду на заслужаны адпачынак. Праз яе рукі прайшло не адно пакаленне дашкалят, якія праз гады прыводзілі да Тамары Аляксандраўны ўжо сваіх дзяцей. Цяпер жанчына з усмешкай узгадвае першыя рабочыя будні. Сама яна ніколі ў такую ўстанову не хадзіла – у дзяцінстве, пакуль бацькі былі на рабоце, іх з сястрой гадавала бабуля. У вучылішчы хоць і давалі добрыя веды, але ж усё роўна там была больш тэорыя. А тут дзеці, адказнасць – усё па-сур’ёзнаму. 

Лічба 

У 70-х у Астраўцы былі толькі 2 дзі­ця­чыя садкі з групамі па 30-35 чалавек

Працаваць было складана, але і цікава. Дзіцячая непасрэднасць, шчырасць і залівісты смех малышоў – усё гэта згладжвала ўзні­каючыя часам вострыя моманты. І нават калі вечарам вельмі стомленая дзяўчына марыла толькі пра адпачынак, уранку яна з новымі сіламі і ў бадзёрым наст­роі ішла ў садок да сваіх хлопчыкаў і дзяўчынак – яны ж яе чакаюць.

Першыя маленькія выпускнікі Тамары Аляксандраўны, 1980 год

Першыя маленькія выпускнікі Тамары Аляксандраўны, 1980 год

– Канешне, да дзяцей прывыкаеш і прывязваешся, асабліва калі працуеш у адной групе, – прызналася Тамара Аляксандраўна. – За гэты час вывучаеш не толькі іх, але ведаеш, якая атмасфера пануе ў кожнай сям’і: малышы капіруюць дарослых і ў іх няма сакрэтаў. З часам я навучылася адпускаць сваіх выпускнікоў са спакойнай душой – дашкольны перыяд скончыўся і наперадзе ў іх цэлае жыццё. 

Калектыў дзіцячага садка №2, 80-я гады Верхні рад злева направа: выхавальніца Тамара Сатыга, старшая медыцынская сяст­ра Соф’я Пешка, музычны работнік Альфрэда Дэкостэр, загадчык Любоў Іванчыкава (Падалянчык), выхавальніца Любоў Калюта (Кагарка), загадчык гаспадарчай часткай Галіна Раўдановіч. Ніжні рад злева направа: работнік кухні Соф'я Гічкун, няня Марыя Сячынская, няня Зінаіда Раткевіч, метадыст Алена Грудзінская.

Калектыў дзіцячага садка №2, 80-я гады

Верхні рад злева направа: выхавальніца Тамара Сатыга, старшая медыцынская сяст­ра Соф’я Пешка, музычны работнік Альфрэда Дэкостэр, загадчык Любоў Іванчыкава (Падалянчык), выхавальніца Любоў Калюта (Кагарка), загадчык гаспадарчай часткай Галіна Раўдановіч. 

Ніжні рад злева направа: работнік кухні Соф'я Гічкун, няня Марыя Сячынская, няня Зінаіда Раткевіч, метадыст Алена Грудзінская.

Дарэчы, прафесійны шлях жанчыны мог пайсці зусім у іншым напрамку. У дзяцінстве яна вельмі любіла чытаць кнігі брытанскага натураліста Джэ­ральда Дарэла. Асабліва пада­баўся «Заапарк у маім багажы», дзе расказвалася, як герой паехаў у паўночна-заходні край Камеруна, каб набраць экзатычных жывёл у свой заапарк. З таго часу дзяўчынка бачыла сябе ветэрынарным урачом або работнікам заапарка. Праўда, з гадамі ружовыя акуляры спалі з вачэй. Тамара не была кватэрным дзіцём – сям’я жыла ў Астраўцы ў прыватным доме і, як большасць людзей у той час, трымала хатнюю гаспадарку. Але адно – даглядаць парачку сваіх козачак, свінак, курачак і зусім іншае – лячыць сотні кароў, цялят, быкоў і іншую жывёліну на ферме. Дзяўчына зразумела, што не «пацягне» ветурача і выбрала педагогіку. Спачатку яна паступала на настаўніка рускай мовы і літаратуры, але не прайшла па конкурсе. А ў наступным го­дзе, здаўшы іспыты ў вну, але пабаяўшыся, што зноў не хопіць балаў, падала дакументы ў Магілёўскае педвучылішча.

У перыяд паміж паступ­леннямі, каб не сядзець дома, пайшла працаваць у Астравецкае сельпо ву­чаніцай бухгалтара, – падзялілася Тамара Аляк­санд­раўна. – Там мне раілі ісці ў Маладзечненскі гандлёвы каледж. Аднак я схітрыла і зноў паехала штурмаваць педінстытут. Проста мне вельмі не падабалася пра­цаваць з лічбамі – гэта так нудна. (Усміхаецца.) Не тое што з дзецьмі – з імі заўсёды весела.

Заняткі, гульні, адпачынак і галоўная задача – вярнуць увечары бацькам здаровае дзіця. Сапраўды, з такімі абавязкамі дакладна не засумуеш. Але трэба бачыць, з якой цеплынёй і пяшчотай выхавацель расказвала пра шматлікія ранішнікі і мерапрыемствы, якія яны ладзілі ў садку. Як радаваліся падчас гэтага дзеці і іх бацькі і якімі шчаслівымі былі яны – работнікі, што ўсё атрымалася як трэба. Дарэчы, на навагоднім ранішніку Тамара Аляксандраўна каля 20-ці гадоў нязменна была Дзедам Марозам. Жанчына прызналася, што кожны раз ёй хацелася сыграць гэтага казачнага персанажа больш праўдзіва і цікава. За прыклад брала чараўніка з вядомага фільма «Марозка» – з гумарам, гарэзлівага і мудрага. 

Навагодні ранішнік, 1987 год

Навагодні ранішнік, 1987 год

На адпачынак, папрацаваўшы ў любімым садку яшчэ год на пенсіі, Тамара Аляксандраўна пайшла восенню 2008-га. А ўжо зімой яе папрасілі дапамагчы-падмяніць выхавальніка ў садку №1. Пасля быў «Дубок», садок у Малях, зноў дзетсад №2 – жанчына давала спецыялістам адгуляць водпуск, з’ездзіць на сесію ці падстрахоўвала па іншых прычынах. А ў 2020-м хтосьці са знаёмых падказаў пра вакансію ў дашкольным цэнтры развіцця дзіцяці №1. У гэтай установе Тамара Аляк­сандраўна і зараз працуе.

Апошні выпуск Тамары Аляксандраўны ў дзіцячым садку №2, 2008 год

Апошні выпуск Тамары Аляксандраўны ў дзіцячым садку №2, 2008 год

За столькі гадоў хапала рознага – прыемнага і не вельмі, – узгадвае мая субяседніца. – Тым не менш, у па­мяці застаецца больш пазітыўнага: шчырыя ўсмешкі і радасныя вочы дзяцей. Напэўна, дзеля гэта і варта працаваць. 

Коратка пра галоўнае

– Прафесійнае і жыццёвае крэда?
– У абодвух выпадках аднолькавае – не губляць аптымізму і верыць у лепшае. 

– Якім павінен быць выхавальнік?
– Спагадлівым, добрым, уважлівым, смелым.

– Калі было лягчэй працаваць: раней ці цяпер?
– Складана было заўсёды, бо дзеці – вялікая адказнасць. Але зараз больш магчымасцей. Ёсць асобны спецыяліст па фізічным выхаванні, у музычнага кіраўніка, дзякуючы сучасным тэхналогіям, больш шырокі спектр для творчасці – усё гэта безумоўныя плюсы.

– Ці моцна адрозніваюцца дзеці 70-80-х і 2010-20-х гадоў? 
– Не. Дзеці былі і застаюцца дзецьмі – цікаўнымі, непасрэднымі, кожны са сваім характарам і захапленннямі. Канешне, цяпер яны больш «прасунутыя» ў тэхналогіях, бо растуць у адпаведным асяроддзі. У астатнім – звычайныя дзеці.

– А іх бацькі?
–  Адрозніваюцца – і часам вельмі. І не толькі патраба­ваннямі да нас, работнікаў садка, але і стаў­леннем да сваіх дзяцей. Выхаванне а-ля прынцэса або цар, калі ўсё дазволена і не існуе слова «нельга», на мой погляд, не зусім правільнае. Не кажу пра ўсіх, але сустракаюцца і такія бацькі.

– За што вы любіце сваю прафесію? 
– За стасункі з дзецьмі, якія кожны дзень расказваюць штосьці новае, дзеляцца сваёй энергіяй і простым поглядам на, здавалася б, складаную сітуацыю. За адносіны з калегамі, з якімі мы знаходзім узаемаразуменне і робім адну справу. За непаўторную своеасаблівую атмасферу, якая пануе ў дзетсадзе. Тут я адчуваю сябе на сваім месцы.

Фота з архіву гераіні.

Текст: Марина Гавдурович